Các loại cây giống cao su: bầu tầng lá, stump trần và cây con

Cây giống cao su con có ba nhóm chính: tum (stump) trần, bầu cắt ngọn và bầu có tầng lá (1, 2 hoặc 3 tầng lá). Quy trình kỹ thuật khuyến cáo ưu tiên bầu có 1–2 tầng lá ổn định, vì cây sống tốt hơn và chỉ cần chuẩn bị 10% cây dặm, so với tối đa 25% khi trồng tum trần.

Stump (tum) cao su là gì

Tum, còn gọi là stump, là cây cao su con đã được ghép mắt của giống cần trồng lên gốc ghép tại vườn ương. Khi mắt ghép đã sống, cây được bứng lên, cắt ngọn phía trên mắt ghép và tỉa rễ. Trồng xuống, mắt ghép nảy mầm thành thân chính của cây.

• Tum trần: bứng rễ trần, không có bầu đất.
• Tum bầu: tum được đưa vào túi bầu đất nuôi tiếp đến khi mắt ghép ra tầng lá, gọi là tum bầu có tầng lá.

Kỹ thuật ghép mắt và thời vụ ghép có ở bài kỹ thuật ghép cây cao su.

Bảng so sánh các loại cây giống

Loại cây giống	Dạng khi giao	Cây dặm cần chuẩn bị (năm 1)	Nên dùng khi
Tum trần	Rễ trần, chưa nảy mầm	Tối đa 25%	Vùng thuận lợi, đất đủ ẩm, trồng ngay trong vụ
Bầu cắt ngọn	Bầu đất, mắt ghép chưa ra lá	10% (trồng bầu)	Vùng thuận lợi, đất đủ ẩm, trồng ngay trong vụ
Bầu 1–2 tầng lá	Bầu đất, cây có 1–2 tầng lá ổn định	10%	Trồng mới, tái canh: loại được khuyến cáo nhất
Bầu trên 3 tầng lá	Bầu đất, cây lớn	Theo kiểm kê	Trồng dặm năm thứ hai

Tiêu chuẩn xuất vườn từng loại

Theo bài kỹ thuật trồng cây cao su (Quy trình kỹ thuật 2020):

Tum trần

• Đường kính đo cách mặt đất 10 cm từ 15 mm trở lên nếu trồng trực tiếp; từ 12 mm trở lên nếu dùng làm tum bầu có tầng lá.
• Tum không dập, không tróc vỏ, rễ cọc thẳng, mắt ghép sống và tiếp hợp tốt.
• Sau khi xử lý để trồng, rễ cọc dài ít nhất 40 cm tính từ cổ rễ.
• Tum chuyển từ nơi khác đến không quá 7 ngày sau khi bứng, được bảo quản tốt khi vận chuyển.

Bầu có tầng lá

• Tốt nhất 1–2 tầng lá ổn định, khỏe, không bệnh.
• Cây không long gốc, rễ cọc không lồi ra ngoài túi bầu.

Chọn loại nào cho trồng mới, tái canh, trồng dặm

• Trồng mới, tái canh: ưu tiên bầu 1–2 tầng lá ổn định. Hạn chế tum trần, nhất là vùng có rét hại (Bắc Trung Bộ, miền núi phía Bắc); không trồng tum ở đất rừng khộp.
• Trồng dặm năm thứ nhất: vườn trồng tum bầu có tầng lá thì dặm sau 20 ngày bằng tum bầu có hai tầng lá ổn định trở lên.
• Trồng dặm năm thứ hai: dùng bầu hoặc tum bầu có trên 3 tầng lá để cây dặm kịp cây cũ.
• Trồng bầu trên đất dốc: trồng sâu cách mặt đất 5 cm để tránh xói mòn; cây 4–5 tầng lá cần cọc chống để không ngã.

Tiêu chí kiểm tra khi nhận cây có ở bài mua cây giống cao su.

Giữ cây và xử lý trước khi trồng

Cây giống mất sức nhanh nếu để lâu sau khi nhận. Theo quy trình trong bài kỹ thuật trồng:

• Tum trần chở từ xa: xử lý lại rễ bằng hỗn hợp hồ rễ, xếp đứng tum trong hố giữ ẩm, chọn cây có mắt ghép đã nứt mầm trồng trước. Không để quá 7 ngày kể từ khi bứng.
• Bầu cắt ngọn và bầu có tầng lá: trước khi đặt xuống hố, dùng dao bén cắt sát đáy bầu và phần rễ cọc nhú ra ngoài. Nếu rễ cọc bị xoắn trong bầu thì cắt hết phần xoắn. Đặt bầu thẳng đứng, mắt ghép quay về hướng gió chính, rạch túi bầu và vừa kéo túi vừa lấp đất, không làm vỡ bầu.
• Tum bầu có tầng lá: khi cắt đáy bầu tránh phạm vào rễ cọc tum; không dậm sát gốc để bầu đất không bể.

Bầu vỡ hoặc rễ xoắn là nguyên nhân thường gặp khiến cây chết sau trồng và phải dặm nhiều.

Cây con tại vườn ươm của Trung tâm

Vườn ươm của Trung tâm nuôi bầu có tầng lá cho các giống đang khuyến cáo như RRIV 209, RRIV 106, RRIV 103. Với vườn ương bầu có tầng lá, quy trình quy định ghép rải vụ từ tháng 2 đến tháng 5 để có cây trồng trong năm, nên bà con cần đặt sớm trước vụ trồng.

Đặt cây hoặc hỏi loại bầu phù hợp vườn của mình, bà con gọi 0982 450 133 hoặc liên hệ Trung tâm.