Kỹ Thuật Ghép Cây Cao Su: Cách Ghép Cao Su Đúng Quy Trình 2020

Tóm tắt nhanh: Kỹ thuật ghép cây cao su phổ biến hiện nay là ghép mắt theo phương pháp ghép cửa sổ, dùng mắt xanh hoặc xanh nâu lấy từ vườn nhân gỗ ghép, ghép lên gốc ghép thực sinh trong vườn ương. Với vườn ương bầu có tầng lá, ghép rải vụ từ tháng 2 đến tháng 5 (có thể kéo dài đến tháng 11 để chuẩn bị giống cho năm sau), tiến hành khi đường kính gốc ghép đạt trên 8 mm đo cách mặt đất 10 cm. Sau ghép 20 ngày mở băng, sau khi mở băng ít nhất 15 ngày mới cắt ngọn ở độ cao 5 – 7 cm cách mí trên mắt ghép và bôi vaselin ngay lên mặt cắt.

1. Ghép cao su là gì và tại sao bắt buộc phải ghép?

Ghép cao su là thao tác lấy một mắt ghép (chồi ngủ) từ cây mẹ của dòng vô tính đã chọn lọc, gắn vào gốc ghép thực sinh mọc từ hạt. Cây sau ghép có bộ rễ của gốc ghép và phần thân tán mang đặc tính di truyền của dòng vô tính.

Lý do bắt buộc phải ghép rất đơn giản: cao su trồng bằng hạt cho cây phân ly, không đồng đều, năng suất mủ thấp và không dự đoán được. Chỉ khi nhân giống vô tính bằng ghép mắt, cả lô cao su mới đồng nhất về sinh trưởng, thời điểm mở cạo và năng suất — xem thêm cơ cấu giống cao su đang được khuyến cáo hiện nay.

Theo Quy trình kỹ thuật cây cao su 2020 (Điều 33), các loại hình cây giống không hạn chế tỷ lệ sử dụng là bầu có tầng lá, ưu tiên bầu 1 – 3 tầng lá. Tài liệu Hướng dẫn Sản xuất Cao su Bền vững cũng khuyến cáo không sử dụng tum trần để trồng mới vì tỷ lệ sống thấp hơn và cây phát triển kém đồng đều hơn so với cây con có tầng lá trong bầu đất.

Hai vật liệu ghép phải khớp nhau:

Thành phần	Nguồn gốc	Vai trò
Gốc ghép	Cây thực sinh gieo từ hạt (ưu tiên hạt dòng vô tính GT 1 và PB 260)	Cung cấp bộ rễ, khả năng chống chịu đất và hạn
Mắt ghép (gỗ ghép)	Cành gỗ ghép cắt từ vườn nhân đúng dòng vô tính	Quyết định giống, năng suất mủ, đặc tính vỏ và tán

2. Hai điều kiện tiên quyết: vườn nhân gỗ ghép và vườn ương gốc ghép

Tỷ lệ ghép sống được quyết định trước ngày ghép hàng tháng trời, nằm ở chất lượng hai vườn này chứ không nằm ở con dao ghép.

2.1. Vườn nhân gỗ ghép

Vườn nhân là nơi sản xuất cành gỗ ghép đúng giống. Theo Điều 41 – 43:

• Chọn đất: khí hậu thích hợp, có nguồn nước tưới, đất kết cấu nhẹ và dễ thoát nước, thuận tiện đi lại và vận chuyển.
• Thiết kế ô giống: mỗi ô dài 50 – 100 m, rộng 20 – 30 m; các ô cách nhau đường rộng 3 m; đường vận chuyển chính rộng 5 m.
• Khoảng cách trồng: hàng đơn, hàng cách hàng 1 m, cây cách cây 0,5 m hoặc 1 m, tương ứng mật độ 20.000 gốc/ha hoặc 10.000 gốc/ha (không tính diện tích đường đi).
• Làm đất: đào rãnh rộng 40 cm, sâu 50 cm hoặc rạch hàng sâu tương đương bằng cơ giới.
• Bón lót: phân chuồng hoai 20 tấn/ha (hoặc phân hữu cơ đạt tiêu chuẩn tương đương) và phân lân nung chảy 1,1 tấn/ha, rải theo rãnh và trộn đều với đất.
• Số chồi để lại: duy trì 2 chồi/gốc ở năm thứ hai và thứ ba; từ năm thứ tư trở đi tối đa 3 chồi/gốc tùy độ lớn của gốc.
• Tưới trước thu hoạch gỗ: trong mùa khô tưới 250 m³/ha/lần, chu kỳ 1 lần/tuần, liên tục 6 tuần trước khi cắt gỗ. Nếu khô hạn khắc nghiệt, tăng lên 2 – 3 lần/tuần trong 6 tuần.
• Thanh lọc giống: thường xuyên tỉa loại chồi thực sinh, cành không hiệu quả và cành lẫn giống; loại bỏ triệt để gốc lẫn giống.

Nguồn: Quy trình kỹ thuật cây cao su 2020, Hình III.1, tr. 41.

Sản lượng gỗ ghép xanh nâu vụ chính trên 1 ha vườn nhân: năm thứ nhất khoảng 10.000 m, năm thứ hai khoảng 22.000 m, từ năm thứ ba trở đi khoảng 30.000 m.

Định hình và cưa phục hồi (Điều 48): mỗi gốc duy trì một thân cao 50 cm; những lần thu hoạch tiếp theo cắt phía trên điểm thu hoạch liền kề khoảng 10 cm. Sau 3 – 5 năm thu hoạch gỗ ghép thì cưa thân chính xuống thấp ngay dưới điểm định hình lần đầu. Quy trình không khuyến cáo ghép chồng đổi giống; trường hợp buộc phải ghép chồng thì thực hiện trên chồi mới sau khi cưa phục hồi.

2.2. Vườn ương gốc ghép (vườn ương bầu có tầng lá)

• Thời vụ trồng cây con: từ tháng 7 đến tháng 9.
• Mật độ thiết kế: 120.000 – 130.000 bầu/ha với bầu 18 × 35 cm, hoặc 150.000 – 160.000 bầu/ha với bầu 16 × 33 cm.
• Thiết kế hàng: hàng đơn (hai tâm rãnh cách nhau 0,7 – 0,8 m) hoặc hàng kép (hai tâm hàng kép cách nhau 1,2 m, hai hàng bầu trong rãnh cách nhau 5 – 10 cm để đặt ống tưới).
• Đặt bầu: sâu bằng 2/3 chiều cao bầu, hoặc miệng bầu cao hơn mặt đất 10 cm.
• Túi bầu: PE nguyên sinh dày 0,08 mm, 1/2 chiều dài phần đáy đục lỗ cách nhau 6 cm, đường kính lỗ 5 mm. Kích thước 14 × 33 cm, 16 × 33 cm hoặc 18 × 35 cm.
• Bón lót vào bầu: lân nung chảy 8 – 10 g/bầu + hữu cơ vi sinh 30 – 50 g/bầu (hoặc phân chuồng hoai 50 – 100 g/bầu).
• Hạt gốc ghép: cần khoảng 1.200 – 1.600 kg/ha; ưu tiên hạt dòng vô tính GT 1 và PB 260; chọn hạt mới rụng, vỏ sáng bóng, phôi nhũ tươi; rấm hạt trong vòng 03 ngày.

Nguồn: Quy trình kỹ thuật cây cao su 2020, Hình 5, tr. 207.

Chăm sóc gốc ghép trước ghép (Điều 53): tưới đẫm ngay sau trồng để lèn đất chặt quanh bộ rễ; mùa khô tưới thường xuyên, giữ đủ ẩm đến đáy bầu với lượng khoảng 10 lít nước/m²/lần tưới. Giữ sạch cỏ bằng thủ công hoặc hóa chất; không khuyến cáo dùng màng phủ PE để hạn chế cỏ dại giữa hàng.

Kinh nghiệm sản xuất (Cao su Tây Ninh): trước khi ghép 1 tháng phải bón phân gốc và phun dinh dưỡng qua lá để cây ổn định, bóc vỏ tốt, tượng tầng xanh — gốc ghép “sẵn sàng tiếp nhận mắt ghép”. Quy trình 2020 cũng quy định ngưng bón phân trước ghép 30 ngày và không cuốc xới gần gốc trước ghép ít nhất một tháng.

3. Chuẩn bị gỗ ghép: tiêu chuẩn, nâng tầng lá, cắt cành, bảo quản

3.1. Tiêu chuẩn cành gỗ ghép (Điều 44)

• Cành gỗ ghép phải có tuổi tương ứng với gốc ghép và bóc vỏ dễ dàng.
• Số lượng mắt ghép khác nhau tùy giống, bình quân phải đạt 10 mắt hữu hiệu trên 1 m cành gỗ ghép dạng xanh hoặc xanh nâu — ngoại trừ một số giống như RRIV 106, PB 255… có số mắt hữu hiệu ít hơn.

Đây là con số dùng để tính vật tư: muốn ghép 100.000 bầu thì cần chuẩn bị tối thiểu khoảng 10.000 m gỗ ghép, chưa kể hao hụt do loại mắt xấu.

3.2. Nâng tầng lá và cắt cành gỗ ghép (Điều 45)

• Nâng tầng lá: trước khi cắt cành 20 – 25 ngày, cắt lá chừa cuống còn 1 – 2 cm ở những tầng lá dưới thấp, giữ lại hai tầng lá trên cùng.
• Chỉ cắt cành gỗ ghép có tầng lá trên cùng ổn định và dễ bóc vỏ. Cắt cành vào lúc trời mát.
• Cắt cành ghép cách chỗ phát chồi 10 cm, vết cắt gọn, không làm hư hại phần gốc, bôi vaselin kín vết cắt.
• Thời gian từ khi cắt đến khi ghép không quá 05 ngày.

3.3. Gỗ ghép không nâng tầng lá (Điều 46)

Cách này lấy mắt ghép còn cuống lá (mắt xanh), rút ngắn thời gian chuẩn bị nhưng yêu cầu xử lý nhanh hơn nhiều:

• Ngay sau khi cắt gỗ phải cắt lá ngay, chừa cuống còn 1 – 2 cm, bảo quản kịp thời nơi mát và đủ ẩm.
• Khi cắt mắt ghép, cắt cuống lá cách tầng rời 1 mm, tránh phạm vào vỏ mắt ghép.
• Khi chuyển đi xa, xếp từng lớp xen đệm giữ ẩm, không buộc chung thành bó.
• Thời gian từ khi cắt đến khi ghép không quá 02 ngày.

3.4. Bảo quản và vận chuyển cành gỗ ghép (Điều 47)

• Ngay sau khi cắt, thu gom cẩn thận tránh dập, nhúng sáp hoặc bôi vaselin kín hai đầu, bảo quản nơi mát và ẩm, tuyệt đối không phơi nắng.
• Giữ ẩm bằng bao bố ướt, mùn cưa ẩm hoặc rơm rạ thấm nước đã bão hòa và không sinh nhiệt.
• Chuyển đi xa: buộc chặt thành bó, mỗi bó 20 cành; xe có mui che thoáng mát, sàn xe rải lớp đệm giữ ẩm; bó gỗ xếp thành lớp, mỗi lớp phủ đệm giữ ẩm; tưới nước giữ ẩm vào lúc trời mát trên đường vận chuyển.

Lưu ý về chiều dài cành ghép (kinh nghiệm Cao su Tây Ninh): cành ghép dài tối đa khoảng 1,5 m là vừa. Cành dưới 1 m làm hệ số sử dụng vườn nhân thấp; cành trên 1,5 m thì tuổi mắt ghép già, khó bóc lấy mắt, tỷ lệ ghép sống thấp.

4. Thời vụ ghép và tiêu chuẩn gốc ghép theo từng loại vườn ương

Đây là bảng cần thuộc trước khi ra quyết định “hôm nay ghép hay chưa ghép”.

Bảng 1 — Thời vụ ghép và tiêu chuẩn gốc ghép theo loại hình cây giống

Loại hình vườn ương	Thời vụ ghép	Đường kính gốc ghép khi ghép	Căn cứ
Vườn ương bầu có tầng lá	Rải vụ tháng 2 – tháng 5; có thể kéo dài đến tháng 11 để chuẩn bị giống cho năm sau	> 8 mm, đo cách mặt đất 10 cm	QTKT 2020, Điều 54
Vườn ương tum trần	Khi cây có tầng lá trên cùng ổn định	≥ 10 mm, đo cách mặt đất 10 cm	QTKT 2020, Phụ lục tum trần
Vườn ương bầu luyện rễ	Rải vụ tháng 1 – tháng 5	> 6 mm, đo cách mặt đất 10 cm	QTKT 2020, Phụ lục bầu luyện rễ

Ba điều kiện thi công bắt buộc, áp dụng cho mọi loại vườn:

1. Ghép lúc trời mát — sáng sớm hoặc xế chiều.
2. Không ghép khi gốc ghép còn ướt.
3. Không tưới nước trong ngày ghép; sau khi ghép phải tưới lại để bảo đảm đủ ẩm cho cây.

Với vườn ương tum trần, quy trình yêu cầu tưới đủ nước vào ngày trước và ngày sau khi ghép, và tỉa loại cây lần 2 trước khi ghép 10 – 15 ngày để bỏ những cây sinh trưởng quá kém không thể ghép được.

Loại mắt ghép được phép sử dụng:

• Vườn ương bầu có tầng lá: mắt non, mắt xanh, mắt xanh nâu hoặc mắt nâu xanh.
• Vườn ương tum trần: kỹ thuật ghép mắt xanh, xanh nâu và nâu xanh theo phương pháp ghép cửa sổ; chỉ chọn mắt nách lá và mắt vảy cá có mô mầm (hạt gạo) rõ.

Chỉ dấu tay nghề (kinh nghiệm Cao su Tây Ninh): tuổi lá của cây bầu ghép dễ sống nhất là khi tầng lá cuối cùng đã già ổn định, hoặc mới nhú ngọn non ≤ 5 cm. Nếu tầng lá non chưa ổn định, dinh dưỡng đang dồn nuôi lá, bóc vỏ dễ bị sát và mắt ghép khó sống.

5. Cách ghép cao su: 6 bước ghép cửa sổ

Phương pháp chuẩn được quy trình chỉ định là ghép cửa sổ (mở một “cửa sổ” vỏ trên gốc ghép, đặt mắt ghép vào rồi băng kín). Sáu bước dưới đây là nội dung huấn luyện tay nghề công ghép theo báo cáo tham luận của Công ty Cổ phần Cao su Tây Ninh — phần chi tiết nhất hiện có về thao tác.

Bước 1 — Cắt mắt

• Nhận dạng và chỉ lấy mắt nách lá và mắt vảy cá; loại bỏ mắt kim.
• Không lấy mắt ngọn của mỗi tầng lá, dù mắt nách lá ở đó dày đặc nhưng mầm nhỏ.
• Loại bỏ mắt gốc và mắt nâu; chỉ lấy mắt xanh và xanh nâu.
• Cắt mắt dăm ngắn, xoay cắt hợp lý để lấy hết mắt tốt. Nếu cắt dăm dài, chẻ dăm dày sẽ hao mắt, bỏ sót nhiều mắt tốt, hiệu quả sử dụng số mắt/mét gỗ giống không cao.

Bước 2 — Rong mắt

• Vạt bỏ đều hai bên để không bị lẹm; mầm phải nằm ngay giữa mắt, không lệch.
• Rong mắt tương xứng với độ lớn gốc ghép: gốc nhỏ rong mắt nhỏ, gốc lớn rong mắt lớn. Tuyệt đối tránh gốc lớn rong mắt quá nhỏ hoặc gốc nhỏ rong mắt lớn.
• Độ dài tối đa của mắt là 3,5 cm.

Bước 3 — Chọn mắt

Khi bóc mắt phải quan sát kỹ và loại bỏ:

Loại mắt bị loại	Hậu quả nếu vẫn sử dụng
Mắt có một điểm bị dập	Điểm dập sẽ thối lan ra và làm chết mắt
Mắt có mầm nhỏ	Sau khi trồng không nảy mầm, hoặc nảy mầm nhỏ, cây yếu, phát triển kém
Mắt không có mầm	Khi trồng cây sẽ không có tượt ghép

Bước 4 — Mở cửa sổ gốc ghép

Đây là bước quyết định khả năng tái sinh của vết thương và cơ hội ghép lại lần sau:

• Bề dài và bề rộng cửa sổ mở tùy theo độ lớn gốc ghép và độ lớn mắt ghép.
• Bề rộng cửa sổ tối đa không vượt quá 2/5 bề vòng gốc ghép. Mở rộng hơn thì phần vỏ còn lại quá mỏng, khó ghép lại lần sau nếu mắt ghép chết; đồng thời vết thương lớn khó lành.
• Bề dài cửa sổ phải phù hợp bề dài mắt ghép. Mắt ghép ngắn mà cửa sổ dài sẽ hở chỗ trống phía dưới quá rộng, vết thương tái sinh khó liền.
• Độ hở hai mép không quá 1 mm (ngoại trừ trường hợp gốc ghép to, mắt ghép nhỏ mỏng, khi băng sẽ hít không chặt). Cửa sổ rộng hơn mắt ghép làm hai mép hở lớn, vết thương khó liền, sau này mắt sẽ yếu.
• Vết cắt mí dưới cửa sổ không được chạm đứt tượng tầng, nếu không sẽ rất khó tái sinh.

Bước 5 — Quấn dây băng

• Dây băng phải được quấn sát gốc, không để hở vết thương phía dưới cửa sổ — nếu hở, phần này tái sinh không tốt.
• Phía trên mắt ghép, dây băng phải quấn qua khỏi vết nạo 1 cm để hạn chế nước thấm vào mắt ghép.

Chế độ nước quanh ngày ghép (kinh nghiệm Cao su Tây Ninh): trước ngày ghép tưới đẫm; sau khi ghép ngưng tưới 1 ngày cho dây băng hít chặt, tránh nước lồng vào gây úng mắt ghép. Những ngày sau, nên tưới vào thời điểm nhiệt độ cao nhất và chia 2 vòng/ngày để giảm bốc thoát hơi nước.

Bước 6 — Mở băng

• Nên mở tháo băng (thay vì rạch bừa) để tránh gây thêm vết thương cho cây.
• Cây sống: vết rạch dây băng phải nằm ngay giữa lưng, đối diện mắt ghép, không rạch lệch về phía gần mắt ghép — rạch gần mắt ghép sẽ làm đứt mạch dẫn, ảnh hưởng xấu đến mắt.
• Mắt ghép chết: phải rạch giữa mắt để phần vỏ còn lại nguyên vẹn, thuận lợi cho lần ghép tiếp theo.

6. Sau khi ghép: mở băng, cắt ngọn, chuyển bầu

Đây là chuỗi mốc thời gian cố định trong Quy trình kỹ thuật cây cao su 2020 (Điều 55 – 56).

Bảng 2 — Trình tự và mốc thời gian sau ghép

Mốc	Thời điểm	Yêu cầu kỹ thuật
Mở băng	20 ngày sau ghép	Mở tháo băng, rạch đúng vị trí theo trạng thái mắt sống/chết
Cắt ngọn	Ít nhất 15 ngày sau khi mở băng	Chỉ cắt ngọn bầu có cây ghép sống, đường kính gốc từ 10 mm đo cách mặt đất 10 cm
Vị trí cắt ngọn	—	Cao khoảng 5 – 7 cm cách mí trên của mắt ghép; bôi vaselin ngay lên mặt cắt
Trường hợp gốc ghép nhỏ	—	Cắt ngọn cao hơn, khoảng 10 – 12 cm cách mắt ghép
Chuyển bầu	Sau cắt ngọn	Nhấc bầu lên khỏi rãnh, cắt bỏ phần rễ đâm ra ngoài bầu, tập trung bầu gần đường vận chuyển; giữ bầu vừa đủ ẩm để tránh long gốc, vỡ bầu

Chăm sóc bầu tầng lá (Điều 56):

• Bầu cắt ngọn được đặt theo hàng kép sâu khoảng 10 cm, mắt ghép quay ra phía ngoài, khoảng giữa hai hàng kép rộng 60 cm.
• Tưới nước đủ ẩm, thường xuyên tỉa chồi dại, giữ sạch cỏ và nhổ hết cỏ trong bầu, phòng bệnh hại cây cao su vườn ương định kỳ kết hợp bón phân qua lá.
• Đảo bầu (nhấc bầu lên và đặt lại tại chỗ) trước khi mang đi trồng khoảng 1 tuần.

Vì sao phải đảo bầu? Theo kinh nghiệm sản xuất, việc dời bầu nhằm chủ động gây “sốc” do làm đứt rễ đâm ra ngoài bầu, để cây có thời gian phục hồi ngay tại vườn thay vì bị sốc lần đầu ngoài lô trồng.

Đối với vườn ương tum trần

Trình tự tương tự nhưng kết thúc bằng bứng tum:

• Mở băng sau ghép 20 ngày, sau đó ít nhất 15 ngày mới bứng tum; tưới đẫm vườn trước lúc bứng.
• Cắt ngọn tum ở độ cao 5 – 7 cm cách mí trên mắt ghép, mặt cắt nghiêng về phía đối diện mắt ghép, bôi vaselin ngay sau khi cắt.
• Cắt hết rễ bàng, tránh phạm rễ cọc, chừa rễ cọc dài ít nhất 40 cm tính từ cổ rễ.
• Xử lý phần tum từ cổ rễ trở xuống bằng cách nhúng hỗn hợp bùn sệt: 2/3 đất nhão + 1/3 phân bò (trâu) tươi + 4% phân super lân + nước. Vùng có mối gây hại thì bổ sung imidacloprid nồng độ 0,08% (800 ppm) hoặc alpha-cypermethrin nồng độ 0,04% (400 ppm).
• Buộc chặt tum thành bó bằng dây mềm, mắt ghép quay vào phía trong.
• Thời gian bảo quản không quá 10 ngày sau khi bứng nếu vận chuyển đi xa; trên đường vận chuyển tưới nước 2 lần/ngày vào lúc trời mát.

Nguồn: Quy trình kỹ thuật cây cao su 2020, Hình 4, tr. 204.

7. Tiêu chuẩn cây giống ghép xuất vườn

Cây ghép chỉ có giá trị khi đạt chuẩn xuất vườn. Quy trình kỹ thuật cây cao su 2020 (Điều 35) quy định như sau.

Bảng 3 — Tiêu chuẩn cây giống bầu ghép tái canh, trồng mới

Loại cây giống	Tiêu chuẩn gốc ghép	Chiều cao tầng lá	Đường kính trên điểm phát sinh chồi 5 cm
Bầu cắt ngọn (B₀)	Đường kính gốc ghép > 12 mm (đo ngay mí dưới mắt ghép); mắt ghép nách lá xanh hoặc xanh nâu; gốc ghép không trầy, tróc vỏ, không nhiễm bệnh	—	—
Bầu 1 tầng lá (B₁)	Như B₀	Tầng lá đầu tiên ≥ 17 cm, ổn định	≥ 3 mm
Bầu 2 tầng lá (B₂)	Như B₁	Các tầng lá đạt ≥ 37 cm, tầng trên cùng ổn định	≥ 5 mm
Bầu 3 tầng lá (B₃)	Như B₂	Các tầng lá đạt ≥ 47 cm, tầng trên cùng ổn định	≥ 7 mm

Điều kiện chung cho mọi loại bầu: bầu không bị vỡ, cây không bị long gốc, đứt rễ, tầng lá không dị dạng do bệnh hoặc do tác động của thuốc diệt cỏ, thuốc kích thích sinh trưởng; cây sạch bệnh.

Tiêu chuẩn tum trần:

• Đường kính cây tum đo cách mặt đất 10 cm đạt ≥ 13 mm nếu trồng trực tiếp, hoặc ≥ 12 mm nếu dùng làm tum bầu có tầng lá.
• Rễ cọc dài ít nhất 40 cm tính từ cổ rễ.
• Cây tum không bị dập hoặc tróc vỏ, rễ cọc thẳng, mắt ghép sống và tiếp hợp tốt.

Tiêu chuẩn tum bầu có tầng lá: chồi ghép có ít nhất hai tầng lá ổn định, khỏe; bầu không vỡ, cây không long gốc.

Ngoài ra, Điều 40 quy định rõ: không được phép sử dụng chất kích thích hoặc ức chế sinh trưởng trong sản xuất gỗ ghép và cây giống cao su, và cành gỗ ghép, cây giống xuất vườn phải sạch bệnh.

Cây giống đạt chuẩn ở bước này mới đủ điều kiện đưa ra lô để trồng mới, tái canh.

8. 10 lỗi làm tụt tỷ lệ ghép sống và cách khắc phục

Bảng 4 — Lỗi thường gặp trong kỹ thuật ghép cây cao su

#	Lỗi	Hậu quả	Cách khắc phục
1	Ghép khi gốc ghép còn ướt hoặc tưới nước trong ngày ghép	Nước lồng vào làm úng mắt ghép, dây băng không hít chặt	Ghép lúc trời mát, gốc khô; ngưng tưới ngày ghép, tưới lại từ hôm sau
2	Để cành gỗ ghép quá 5 ngày (hoặc quá 2 ngày với gỗ không nâng tầng lá)	Mắt mất sức, tỷ lệ sống thấp	Lên lịch cắt gỗ khớp với tiến độ ghép; ưu tiên ghép hết gỗ cắt trước
3	Phơi cành gỗ ghép ngoài nắng, bảo quản khô	Mắt ghép mất nước, chết	Nhúng sáp/bôi vaselin hai đầu, giữ ẩm bao bố, mùn cưa, để nơi thoáng mát
4	Mở cửa sổ rộng quá 2/5 bề vòng gốc ghép	Vỏ còn lại mỏng, không ghép lại được lần sau; vết thương lớn khó liền	Đo bằng mắt theo tỷ lệ chu vi thân, tập huấn tay nghề trước vụ ghép
5	Vết cắt mí dưới cửa sổ chạm đứt tượng tầng	Vết thương khó tái sinh	Hạ lưỡi dao nhẹ tay ở mí dưới, dừng đúng lớp tượng tầng
6	Rong mắt lệch, mầm không nằm giữa mắt	Mầm nằm sát mép, dễ hư, tượt yếu	Vạt đều hai bên; kiểm tra mầm nằm chính giữa trước khi đặt vào cửa sổ
7	Dùng mắt bị dập, mắt mầm nhỏ, mắt không mầm	Thối lan gây chết mắt; không nảy tượt	Soi kỹ từng mắt sau khi bóc; loại thẳng tay, không tiếc
8	Lấy mắt ngọn của tầng lá, mắt kim, mắt gốc, mắt nâu	Mầm nhỏ, tỷ lệ sống thấp	Chỉ lấy mắt nách lá và mắt vảy cá dạng xanh, xanh nâu
9	Cắt ngọn sớm hơn 15 ngày sau khi mở băng	Mắt ghép chưa tiếp hợp đủ, chết tượt	Giữ đúng mốc: mở băng ngày thứ 20, cắt ngọn sau đó ít nhất 15 ngày
10	Không bôi vaselin lên mặt cắt ngọn	Mất nước, nhiễm nấm từ mặt cắt	Bôi vaselin ngay sau khi cắt, không để sang buổi sau

Nguồn tham khảo

1. Tập đoàn Công nghiệp Cao su Việt Nam (2020). Quy trình kỹ thuật cây cao su năm 2020 — Chương III: Chuẩn bị cây giống cao su (Điều 32 – 57); Phụ lục thiết lập và chăm sóc vườn ương tum trần, tum bầu 2 – 3 tầng lá, tum bầu 5 tầng lá, “core tum” và bầu luyện rễ.
2. Tài liệu Hướng dẫn Sản xuất Cao su Bền vững — Phụ lục 5 (Kỹ thuật làm vườn nhân gỗ ghép cao su), Phụ lục 6 (vườn ương tum trần), Phụ lục 7 (vườn ương bầu), Phụ lục 8 (tum bầu 2 – 3 tầng lá); mục 2.4.2 Tiêu chuẩn cây giống cao su.
3. Công ty Cổ phần Cao su Tây Ninh (2012). Báo cáo tham luận: Phương pháp làm – chăm sóc – ghép vườn ương bầu, Hội nghị nông nghiệp lần 3 của Tập đoàn Công nghiệp Cao su Việt Nam, ngày 12/7/2012. (Tham luận kinh nghiệm sản xuất, không phải văn bản chỉ đạo chính thức của Tập đoàn.)

Đây là các tài liệu kỹ thuật nội bộ ngành, hiện chưa có bản công khai trực tuyến ổn định để dẫn liên kết trực tiếp — nếu bạn cần đối chiếu nguyên văn, vui lòng liên hệ Trung tâm để được hỗ trợ.

Liên hệ tư vấn giống cao su

Nếu bạn cần tư vấn thêm về kỹ thuật ghép, chọn giống hoặc đặt mua cây giống ghép đạt chuẩn, liên hệ:

Trung tâm Nghiên cứu Phát triển Giống cao su – Viện Nghiên cứu Cao su Việt Nam Quốc lộ 13, Khu phố Lai Khê, Phường Bến Cát, Thành phố Hồ Chí Minh Điện thoại: 0982 450 133 (Lê Đình Vinh) – Cố định: (0274) 3 565 596